Naar de inhoud

Dakkennis · woordenlijst

Dakbegrippen van A tot Z

100 begrippen die je tegenkomt bij een dakinspectie, een offerte of een vergunning, in gewone taal uitgelegd. Elk begrip heeft een eigen link, zodat je er vanuit een artikel of plaatspagina direct naartoe springt.

01 Begrippen

Dakvormen

Dakkapel
Een uitbouw in een schuin dak, met een raamkozijn aan de voorkant, twee zijwangen en een eigen dakje. Een dakkapel geeft licht en stahoogte op zolder, terwijl het schuine dak eromheen blijft bestaan. Een dakkapel zonder vergunning Wikipedia
Dakopbouw ook: optopping
Een uitbreiding bovenop je huis waarbij de dakvorm zelf verandert: een nieuwe verdieping op een plat dak, een hogere nok of een doorgetrokken gevel. Een dakopbouw valt niet onder de vrijstellingen die voor een dakkapel gelden. Een dakopbouw Bron
Dakruiter
Een torentje op de nok van een dak, vaak op een kerk. Een dakruiter heeft geen eigen fundering: hij rust op het dak en is daarom meestal van hout. Wikipedia
Lessenaarsdak ook: lessenaardak
Een dak met maar één hellend vlak, zoals een lessenaar. Na het platte dak is het de eenvoudigste dakvorm: het regenwater loopt naar één kant af, waar één dakgoot genoeg is. Dakvormen herkennen Wikipedia
Mansardedak ook: mansardekap, gebroken kap, gebroken dak, Franse kap, mansartdak
Een dak met een knik in de dakvlakken: het onderste deel is steil, het bovenste flauw. Zo krijg je onder het dak meer stahoogte en ruimte. Het komt voor als variant op het zadeldak en op het schilddak. Dakvormen herkennen Wikipedia
Plat dak ook: platte dak
Een dak dat (bijna) horizontaal ligt. Helemaal vlak is het niet: een plat dak ligt op afschot, zodat het regenwater naar de afvoer loopt. De waterdichte laag is meestal bitumen, EPDM of pvc. Plat dak Bron
Schilddak ook: walmdak, schildkap
Een dak dat naar alle vier de kanten afloopt: twee trapeziumvormige dakvlakken aan de lange zijden en twee driehoekige aan de korte zijden. Bovenaan zit een korte nok; topgevels zijn er niet. Dakvormen herkennen Wikipedia
Sheddak ook: zaagdak, zaagtanddak
Een dak van een reeks evenwijdige dakjes met elk een steile en een flauwe kant, zoals de tanden van een zaag. In de steile kanten zit glas, meestal op het noorden, voor gelijkmatig daglicht. Je ziet het vooral op fabriekshallen. Dakvormen herkennen Wikipedia
Tentdak ook: piramidedak, paviljoendak
Een dak van vier of meer driehoekige dakvlakken die bovenaan in één punt samenkomen. Een tentdak heeft dus geen nok. Met een vierkant grondplan en vier gelijke dakvlakken heet het ook piramidedak. Dakvormen herkennen Wikipedia
Wolfdak ook: wolfsdak, wolfeind, wolfseind
Een zadeldak waarvan de korte kanten schuin zijn afgeschuind. Die schuine vlakken heten wolfeinden en zijn vaak steiler dan de grote dakvlakken. Dakvormen herkennen Wikipedia
Zadeldak
Een dak met twee hellende dakvlakken die elkaar bovenaan in de nok raken. Aan de korte kanten staat een topgevel. Het is een van de meest gangbare dakvormen. Dakvormen herkennen Wikipedia

02 Begrippen

Hellend dak

Betonnen dakpan ook: betonpan, betondakpan
Een dakpan van beton in plaats van gebakken klei. Betonpannen hoeven niet op hoge temperatuur gebakken te worden en zijn erg maatvast, waardoor de dakbreedte nauwkeurig moet worden uitgezet. Veel schuine daken worden tegenwoordig met betonpannen gedekt. Bron
Dakbeschot
De laag planken of platen, zoals OSB of multiplex, die op de gordingen of sporen van het dak ligt. Het dakbeschot draagt de dakbedekking en houdt de wind buiten. Een rot of doorgebogen dakbeschot moet eerst worden hersteld voordat er een nieuwe dakbedekking op kan. Bron
Dakpan
Een dakbedekking voor een hellend dak, van gebakken klei (keramisch) of van beton. De pannen hangen met een nokje aan de panlatten en overlappen elkaar, zodat het water naar beneden afloopt. Veel pannen hebben kop- en zijsluitingen, die het dak wind- en waterdicht maken. Dakpannen Wikipedia
Dakraam
Een raam in het vlak van een schuin dak, zodat er daglicht in de ruimte onder het dak komt. Kan het open, dan kun je er ook mee ventileren. Anders dan een dakkapel steekt een dakraam niet uit het dak. Wikipedia
Dakvoet
Het onderste deel van een hellend dakvlak, waar het dak op de muur rust. Daar zit meestal ook de dakgoot. Wikipedia
Gesmoorde dakpan ook: gesmoorde pan
Een keramische dakpan die blauwgrijs kleurt doordat aan het eind van het bakken de luchttoevoer van de oven wordt afgesloten. Dat heet smoren. De kleur zit in de klei zelf, er zit geen afwerklaag op. Bron
Hoekkeper
De schuine lijn waar twee dakvlakken elkaar in een buitenhoek raken, zoals bij een schilddak, en de balk die daaronder loopt. Op een pannendak wordt de hoekkeper meestal met vorsten afgedekt, net als de nok. In een binnenhoek heet zo'n lijn een kilkeper; daar ligt de kilgoot. Wikipedia
Hollandse pan ook: oude Hollandse pan, oude holle pan, OH-pan, S-pan
Een golvende keramische dakpan die er van opzij uitziet als een liggende S: een holle en een bolle helft in één pan. Vroeger was het een veelgebruikte pan in Nederland. Er bestaan verbeterde versies met extra sluitingen, zoals de VH- en OVH-pan. Bron
Keramische dakpan ook: keramische pan, kleidakpan
Een dakpan van gebakken klei, het traditionele materiaal voor pannendaken. De klei wordt geperst, gedroogd en in een oven gebakken. Een afwerklaag zoals engobe of glazuur geeft de pan kleur en glans. Bron
Kilgoot ook: kil, kilkepergoot
Een goot in de binnenhoek waar twee dakvlakken samenkomen. Het water van beide dakvlakken loopt erdoor naar een lager gelegen goot. Een kilgoot is vaak van zink en raakt snel verstopt als er bladeren in blijven liggen. Wikipedia
Kruispan ook: Echter pan
Een dakpan met sluitingen aan de kop en de zijkant, die zo wordt gelegd dat elke rij een halve pan opschuift. Daardoor liggen de pannen kruislings, net als stenen in metselverband. Veel oude kruispannen zijn in Echt (Limburg) gemaakt; daarom heten ze ook Echter pannen. Bron
Leien ook: lei, leisteen, daklei, natuurlei, leien dak
Dunne platen leisteen waarmee een hellend dak wordt gedekt, in overlappende rijen die met nagels of haken worden vastgezet. Daarnaast bestaan kunstleien van vezelcement; oude kunstleien van vóór 1994 kunnen asbest bevatten. Bron
Loodwerk ook: lood, loodslab
Stukken lood waarmee de dakdekker aansluitingen waterdicht maakt, bijvoorbeeld rond een schoorsteen, langs een dakkapel of tegen een opgaande muur. Lood is zacht en goed te vormen, zodat het precies over de aansluiting past. Zo'n afdekkende strook heet een slab. Bron
Maasdekking ook: Maasdak
Een leiendak van rechthoekige leien van gelijke grootte, gelegd in rechte, horizontale rijen. De naam komt van de leien die vroeger langs de Maas werden gewonnen. Van oudsher zie je deze dekking in België, Frankrijk en het zuidwesten van Nederland. Bron
Nok ook: daknok
De bovenste lijn van een hellend dak, waar twee dakvlakken samenkomen; bijna altijd horizontaal. Bij een pannendak wordt de nok afgedekt met nokvorsten. Wikipedia
Nokvorst ook: nokpan, vorstpan, dakvorst
Een gebogen pan die de nok van een pannendak afdekt, en vaak ook de hoekkepers. Nokvorsten liggen op een houten ruiter en overlappen elkaar. Ze worden vastgezet met specie, met nagels of klemmen, of bij een droge nok op een vorstrol. Nokvorsten los: wat nu? Bron
Onderdakfolie ook: dampopen folie, dampopen membraan, dakfolie
Een folie onder de dakpannen die water tegenhoudt dat onder de pannen door naar binnen komt, bijvoorbeeld bij een kapotte of verschoven pan. De folie is dampopen: vocht uit het huis kan er wel doorheen naar buiten. Bron
Panlat
Een houten lat die horizontaal op een hellend dak ligt en waaraan de dakpannen hangen. De afstand tussen de panlatten hangt af van het soort pan. Meestal liggen de panlatten op tengels. Wikipedia
Rieten dak ook: rietdak, rietendak, rieten kap
Een dak gedekt met riet, vooral bij steile daken. Het riet wordt op latten vastgezet en de nok wordt meestal afgedekt met keramische rietvorsten. Een rieten dak moet goed kunnen drogen en ventileren, anders gaat het riet rotten. Rieten dak Wikipedia
Schoorsteen
Het kanaal dat rook en verbrandingsgassen van een haard, kachel of ketel naar buiten afvoert, en het stuk dat boven het dak uitsteekt. Waar de schoorsteen door het dak komt, maakt loodwerk de aansluiting waterdicht. Wikipedia
Tengel
Een dunne houten lat die van de nok naar de goot over het dakbeschot loopt. Op de tengels komen de panlatten. Zo blijft er ruimte onder de panlatten, waardoor water dat onder de pannen komt naar beneden kan weglopen. Wikipedia
Tuile du Nord
Een vlakke dakpan met een kegelvormige verhoging (de wel) en kleine halve maantjes. Samen geven ze het dak een patroon van strakke lijnen. De naam is Frans voor 'pan van het noorden'. Bron
Verglaasde dakpan ook: geglazuurde dakpan, geglazuurde pan, verglaasde pan
Een keramische dakpan met een laag glazuur, van glanzend tot mat. Vroeger legde men geglazuurde pannen, vaak zwarte, graag aan de straatkant om welvaart te laten zien. Bron
Vorstrol
Een soepele, ventilerende strook die over de nok wordt gelegd, onder de nokvorsten. Hij sluit de nok af tegen regen en wind, maar laat het dak wel ventileren. De vorsten worden er zonder specie op vastgezet, met klemmen of schroeven: een droge nok.
Zink ook: zinkwerk, titaanzink
Het metaal waarvan dakgoten, regenpijpen en kilgoten vaak worden gemaakt. Ook houten bakgoten zijn aan de binnenkant meestal met zink bekleed. Wikipedia

03 Begrippen

Plat dak

Afschot
De lichte helling die een plat dak of een goot bewust krijgt, zodat het regenwater naar de afvoer loopt. Blijft er na een bui water op je dak staan, dan is het afschot te klein of zit de afvoer dicht. Wikipedia
APP-bitumen ook: APP bitumen
Bitumen waaraan de kunststof APP (atactisch polypropyleen) is toegevoegd. Dat maakt de dakbaan stugger en beter bestand tegen veroudering. APP-banen worden met een brander op de ondergrond gebrand. Bron
Ballastgrind ook: grind, grindlaag, dakgrind
Grind dat als ballast op een plat dak ligt. Het houdt een los gelegde dakbedekking of isolatie op zijn plek bij harde wind. Onder het grind zie je de dakbedekking zelf niet. Bron
Bitumen ook: bitumen dakbedekking, bitumineuze dakbedekking, dakleer
Een zwarte, taaie stof uit aardolie. Op platte daken ligt bitumen als dakbanen op rol, meestal in twee lagen die worden gebrand, gekleefd of mechanisch vastgezet. Bitumen dakbedekking heet ook wel dakleer. Bitumen dakbedekking Wikipedia
Blaasvorming
Bulten in de dakbedekking van een plat dak, meestal in bitumen. Ze ontstaan als er vocht of lucht onder de laag zit die in de zon uitzet, waardoor de dakbedekking loslaat van de ondergrond. Eén blaas is te herstellen; komen er steeds meer bij, dan laat de dakbedekking los.
Boeiboord ook: boeideel
De plank of plaat langs de rand van een dak, aan de buitenkant van een dakgoot of langs de rand van een plat dak. Op een plat dak dekt een daktrim de bovenkant van het boeiboord af. Bron
Dakdoorvoer
Een opening in het dak voor een pijp of kabel, zoals een ontluchting, een rookgasafvoer of de kabels van zonnepanelen. Rond de doorvoer moet de dakbedekking waterdicht aansluiten, meestal met een passende manchet.
Daktrim ook: dakrandprofiel
Een metalen profiel, meestal van aluminium, dat de rand van een plat dak afwerkt. De daktrim dekt de bovenkant van het boeiboord af en zet de dakbedekking aan de rand vast. Bron
Dampremmende laag ook: dampscherm, dampremmer, dampremmende folie, dampdichte laag
Een folie of laag aan de warme kant van de isolatie, die voorkomt dat vochtige binnenlucht de dakconstructie in trekt. Zonder die laag kan het vocht in het dak condenseren, met natte isolatie, schimmel of houtrot als gevolg. Bron
EPDM ook: EPDM dakbedekking, EPDM-dakbedekking, rubber dakbedekking
Een synthetisch rubber dat op platte daken als dakbaan wordt gebruikt. EPDM is elastisch en goed bestand tegen weer en uv-licht. Het wordt meestal koud verlijmd, zonder brander, en op een klein dak vaak in één stuk gelegd. EPDM dakbedekking Wikipedia
Groendak ook: groen dak, vegetatiedak, begroeid dak
Een dak met begroeiing op een waterdichte, wortelwerende laag. Een extensief groendak heeft lage planten zoals sedum, mos en kruiden op een dunne laag substraat; een intensief groendak kan zelfs struiken dragen. Een groendak houdt regenwater vast en geeft het langzaam weer af. Groendak en sedumdak Wikipedia
Koud dak
Een plat dak waarbij de isolatie aan de binnenkant zit, tussen of onder de balken, zodat de dakconstructie zelf koud blijft. De kans op vocht in de constructie, houtrot of schimmel op het plafond is dan groot. Daarom wordt een plat dak liever aan de buitenkant geïsoleerd. Bron
Lichtkoepel
Een bolle of piramidevormige kap van kunststof of glas op een plat dak, die daglicht binnenlaat. De koepel staat op een opstand waarop de dakbedekking aansluit; sommige lichtkoepels kunnen open om te ventileren.
Lichtstraat
Een langgerekte strook glas of kunststof in een plat dak, die over een flinke lengte daglicht binnenlaat. Net als een lichtkoepel staat een lichtstraat op een opstand, waarop de dakbedekking waterdicht moet aansluiten.
Noodoverloop ook: noodafvoer, noodafloop
Een extra afvoer, vaak een spuwer door de dakrand, die het water van een plat dak afvoert als de gewone afvoer verstopt is of een bui te zwaar. Zo kan het water niet te hoog op het dak komen te staan. Heeft een dakvlak maar één afvoer, dan hoort er een noodoverloop bij. Bron
Omgekeerd dak ook: omkeerdak
Een plat dak waarbij de isolatie boven op de bestaande dakbedekking ligt in plaats van eronder. De isolatieplaten moeten tegen water kunnen en worden met een laag grind of tegels op hun plek gehouden. Dat kan alleen als de dakbedekking eronder nog goed is. Bron
Overlagen ook: overlaging
Een nieuwe laag dakbedekking over de bestaande heen leggen, in plaats van de oude laag eerst te verwijderen. Dat kan alleen als de oude laag droog is, goed hecht en vlak ligt. Bij bitumen van vóór 1994 moet je eerst laten nagaan of er asbest in zit.
PVC-dakbedekking ook: PVC dakbedekking, pvc-dakbaan, PVC
Een kunststof dakbaan van pvc voor platte daken. De naden worden met hete lucht aan elkaar gelast, zodat de banen één geheel vormen. Weekmakers houden het materiaal soepel; pvc mag niet rechtstreeks op bitumen liggen, daar hoort een scheidingslaag tussen. PVC dakbedekking Bron
SBS-bitumen ook: SBS bitumen
Bitumen waaraan de rubberachtige kunststof SBS (styreen-butadieen-styreen) is toegevoegd. Daardoor blijft de dakbaan elastisch en beweegt hij mee met het dak, ook als het koud is. Als toplaag krijgt SBS meestal een laag leislag: korrels die het bitumen tegen zonlicht beschermen. Bron
Sedumdak ook: sedum, sedummat
Een licht groendak met sedum: kleine vetplanten die goed tegen droogte en tegen hevige regen kunnen. Sedum wordt vaak als voorgekweekte matten gelegd. Een sedumdak is geen vervanging van dakisolatie. Groendak en sedumdak Bron
Spuwer ook: waterspuwer
Een korte uitloop door de dakrand of gevel waardoor water van een plat dak of uit een goot naar buiten stroomt. Een spuwer dient vaak als noodoverloop. Bij oude kerken is de spuwer soms versierd met een dierfiguur: een waterspuwer. Bron
TPO ook: TPO-dakbedekking, TPO dakbedekking
Een kunststof dakbaan van thermoplastisch polyolefine voor platte daken. Net als bij pvc worden de naden met hete lucht gelast. TPO kan worden verlijmd, mechanisch bevestigd of los gelegd onder ballast. Bron
Warm dak ook: warmdakconstructie
Een plat dak waarbij de isolatie op de dakvloer ligt, onder de dakbedekking. Op de dakvloer komt eerst een dampremmende laag, dan de isolatie en daarover de dakbedekking. De dakconstructie blijft zo warm, vandaar de naam. Bron
Waterbergend dak ook: retentiedak, blauw dak, polderdak
Een plat dak dat regenwater tijdelijk vasthoudt in een speciale laag onder de beplanting of de tegels, en het daarna geleidelijk afvoert. Zo ontlast het dak het riool bij hevige buien. De dakconstructie moet het extra gewicht van het water kunnen dragen. Wikipedia

04 Begrippen

Dakgoot en afvoer

Afkoppelen
Je regenpijp loskoppelen van het riool, zodat het regenwater in de tuin, een regenton of de bodem terechtkomt in plaats van in het riool. Dat voorkomt dat het riool bij zware regen overloopt. Wikipedia
Bakgoot
Een dakgoot met een rechthoekige doorsnede, van oudsher van hout en aan de binnenkant bekleed met zink. Een bakgoot rust op klossen in de muur of op ijzeren consoles. Bron
Dakgoot ook: regengoot
Een goot langs de onderkant van het dak die het regen- en smeltwater opvangt en naar de regenpijp leidt. Zo valt het water niet langs de gevel naar beneden. Er zijn veel soorten, zoals de bakgoot, de mastgoot en de kilgoot. Wikipedia
Hanggoot
Een dakgoot die niet op de muur rust, maar met beugels aan de onderkant van het dak hangt. Het water loopt via een regenpijp naar beneden. Bron
Mastgoot ook: halfronde goot
Een halfronde dakgoot. Oorspronkelijk was het een uitgeholde helft van een houten mast; nu is een mastgoot vaak van zink of kunststof en hangt hij in gootbeugels. Bron
Regenpijp ook: hemelwaterafvoer, regenwaterafvoer, HWA
De pijp die het regenwater van de dakgoot of het platte dak naar beneden afvoert, naar het riool, een regenton of de tuin. Een regenpijp heet ook hemelwaterafvoer, kortweg hwa. Wikipedia
Zakgoot
Een goot tussen twee dakvlakken, bijvoorbeeld tussen twee daken die tegen elkaar aan liggen, of tussen een dak en een hogere muur. Het water van beide kanten komt erin samen; raakt de goot verstopt, dan kan het water onder de dakbedekking naar binnen lopen. Bron

05 Begrippen

Isolatie en natuur

Biobased isolatie ook: natuurlijke isolatie, biobased isolatiemateriaal
Isolatiemateriaal van plantaardige of dierlijke grondstoffen, zoals vlas, hennep, houtvezel, kurk, schapenwol of cellulose uit oud papier. Bij de ISDE krijg je voor bepaalde biobased materialen een extra bedrag bovenop de gewone subsidie. Bron
Condens ook: condensatie, condenswater, condensvocht, inwendige condensatie
Water dat ontstaat als warme, vochtige lucht afkoelt tegen een koud oppervlak. In een dak kan dat ook binnen de constructie gebeuren, als vochtige binnenlucht bij de koude buitenkant komt. Die inwendige condensatie kan leiden tot schimmel, houtrot en natte isolatie. Wikipedia
Dakisolatie ook: dak isoleren
Isolatie in, op of onder het dak, zodat er minder warmte via het dak verloren gaat. Een plat dak isoleer je aan de buitenkant, onder of boven de dakbedekking. Een schuin dak isoleer je aan de binnenkant, of aan de buitenkant op het dakbeschot als de pannen er toch af gaan. Dakisolatie Bron
Energielabel ook: energielabel woning, energieprestatiecertificaat
Het label dat laat zien hoe energiezuinig een woning is, van A++++ (best) tot G (slechtst). Een energieadviseur stelt het vast; je hebt het nodig bij verkoop of nieuwe verhuur. Het label noemt ook mogelijke verbeteringen, zoals dakisolatie. Bron Wikipedia
Gewone dwergvleermuis ook: dwergvleermuis
Een kleine vleermuis die in en rond gebouwen leeft: in spouwmuren, onder dakpannen en achter boeiboorden of loodslabben. Hij gebruikt gebouwen voor kraamkolonies en om te overwinteren. Vleermuizen en hun verblijfplaatsen zijn beschermd, dus bij isolatie en dakwerk is vaak eerst ecologisch onderzoek nodig. Je dak isoleren met vleermuizen, huismussen en gierzwaluwen in de buurt Wikipedia
Gierzwaluw
Een vogel die het grootste deel van het jaar boven Afrika rondvliegt en in het voorjaar terugkomt naar zijn nest in Nederland, vaak onder dakpannen of in gaten in oude gevels. Gierzwaluwen zijn beschermd: bij dakwerk en isolatie moet je met hun nesten rekening houden. Je dak isoleren met vleermuizen, huismussen en gierzwaluwen in de buurt Wikipedia
Huismus
Een kleine zangvogel die het hele jaar in de buurt van huizen blijft en vaak in groepjes onder dakpannen en in kieren van gebouwen nestelt. Het nest van de huismus is het hele jaar beschermd, ook buiten het broedseizoen. Je dak isoleren met vleermuizen, huismussen en gierzwaluwen in de buurt Wikipedia
ISDE ook: Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing, ISDE-subsidie
De Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing: een landelijke subsidie voor woningeigenaren die zelf in hun huis wonen. Je krijgt onder meer geld terug voor dakisolatie, als vast bedrag per vierkante meter, en meer als je twee of meer maatregelen combineert. Je vraagt de subsidie aan bij RVO, nadat het werk is gedaan. ISDE-subsidie voor dakisolatie Bron
Minerale wol ook: glaswol, steenwol
De verzamelnaam voor glaswol en steenwol: isolatiemateriaal van gesponnen glas of steen, als dekens of platen. Steenwol wordt gemaakt van vulkanisch gesteente, glaswol van glasscherven en zand. Wikipedia
Natuurinclusief isoleren ook: natuurvriendelijk isoleren
Isoleren zonder de beschermde dieren te schaden die in spouwmuren en onder dakpannen wonen, zoals vleermuizen, huismussen en gierzwaluwen. Je laat vooraf onderzoeken of ze er zitten, plant het werk buiten het broedseizoen en spaart of vervangt hun verblijfplaatsen. Je dak isoleren met vleermuizen, huismussen en gierzwaluwen in de buurt Bron
PIR-isolatie ook: PIR, polyisocyanuraat, PIR-plaat
Isolatieplaten van hard kunststofschuim die al met een dunne laag goed isoleren. Daarom wordt PIR vaak gekozen als er weinig ruimte is. Wikipedia
Rc-waarde
De warmteweerstand van de hele constructie: het dak met de isolatie en alle andere lagen samen. De bouwregels stellen een minimale Rc-waarde aan een dak, bij nieuwbouw en bij renovatie. De Rd-waarde gaat alleen over het isolatiemateriaal. Bron
Rd-waarde
De warmteweerstand van een isolatiemateriaal zelf, in m²K/W. Hoe hoger de Rd-waarde, hoe beter het materiaal isoleert. Je vindt hem op de verpakking. Bron
Soortenmanagementplan ook: SMP
Een plan waarin de gemeente voor een wijk of de hele gemeente in één keer onderzoekt waar beschermde soorten zoals vleermuizen, huismussen en gierzwaluwen zitten, en welke maatregelen hen beschermen. Is er zo'n plan, dan is eigen ecologisch onderzoek per woning niet meer nodig. Je dak isoleren met vleermuizen, huismussen en gierzwaluwen in de buurt Bron

06 Begrippen

Regels en erfgoed

Asbestdak ook: asbest, asbesthoudend dak
Een dak waarin asbest zit, meestal golfplaten of dakleien van asbestcement en soms oud bitumen. Asbest werd tot 1994 in dakmaterialen verwerkt; als zo'n dak verweert, kunnen er kankerverwekkende vezels vrijkomen. Een asbestdak laat je door een deskundig bedrijf verwijderen; alleen een klein dak van geschroefde golfplaten mag je onder strikte voorwaarden zelf weghalen. Bron
Bbl ook: Besluit bouwwerken leefomgeving
Het Besluit bouwwerken leefomgeving: de landelijke bouwregels onder de Omgevingswet, met eisen aan onder meer de veiligheid, gezondheid, duurzaamheid en bruikbaarheid van gebouwen. Het Bbl regelt ook welke bouwwerken vergunningvrij zijn. Het verving op 1 januari 2024 het Bouwbesluit 2012. Wikipedia
Beschermd dorpsgezicht ook: rijksbeschermd dorpsgezicht
Hetzelfde als een beschermd stadsgezicht, maar dan in een dorp: een dorpskern of buurt met een bijzonder historisch karakter die als geheel beschermd is. Ook hier gelden voor bouwen, verbouwen en slopen strengere regels, en de gemeente kan eisen stellen aan het uiterlijk van je dak. Dakwerk in een beschermd stads- of dorpsgezicht Bron Wikipedia
Beschermd stadsgezicht ook: beschermd gezicht, rijksbeschermd stadsgezicht, beschermd stads- en dorpsgezicht
Een gebied in een stad met een bijzonder historisch karakter, dat als geheel beschermd is, zoals een oude binnenstad. Dat geldt ook voor de gewone panden erin: voor slopen heb je altijd een omgevingsvergunning nodig en voor bouwen vaak ook, bijvoorbeeld voor een dakkapel aan de straatkant. Naast de rijksbeschermde gezichten zijn er ook gezichten die de gemeente beschermt. Dakwerk in een beschermd stads- of dorpsgezicht Bron Wikipedia
Gemeentelijk monument ook: gemeentemonument
Een gebouw of ander object dat de gemeente beschermt vanwege zijn cultuurhistorische of architectonische waarde voor de plaats. Onder de Omgevingswet wijst de gemeente het aan in het omgevingsplan en legt ze daar ook de regels vast, bijvoorbeeld een vergunningplicht voor wijzigingen. Bron Wikipedia
Monumentenwacht
Een organisatie die monumenten en andere waardevolle gebouwen van aangesloten eigenaren regelmatig inspecteert. Na de inspectie krijg je een rapport met aanbevelingen voor onderhoud en herstel. Er is een monumentenwacht per provincie of regio; samen vormen ze een landelijke vereniging. Wikipedia
Omgevingsplan
Het plan met de regels van de gemeente voor de fysieke leefomgeving: wat je waar mag bouwen en hoe je een plek mag gebruiken. Elke gemeente heeft sinds de Omgevingswet één omgevingsplan; de oude bestemmingsplannen gelden daarin voorlopig door. Je bekijkt de regels voor je adres in Regels op de kaart van het Omgevingsloket. Bron
Omgevingsvergunning ook: bouwvergunning
De vergunning die je onder de Omgevingswet nodig hebt voor activiteiten die niet zomaar mogen, zoals bouwen, een rijksmonument wijzigen of iets doen wat het omgevingsplan niet toestaat. Je vraagt hem aan via het Omgevingsloket. Voor sommige kleine bouwwerken, zoals onder voorwaarden een dakkapel aan de achterkant, is geen vergunning nodig. Bron Wikipedia
Omgevingswet
De wet die sinds 1 januari 2024 de regels voor de fysieke leefomgeving bundelt, van bouwen tot water, natuur en erfgoed. Onder deze wet vallen onder meer het omgevingsplan, de omgevingsvergunning en de bouwregels uit het Bbl. Wikipedia
RCE ook: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed
De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, de dienst van het ministerie van OCW voor monumenten, archeologie en cultuurlandschap. De RCE beheert het Rijksmonumentenregister en adviseert over vergunningaanvragen voor rijksmonumenten. Wikipedia
Rijksmonument
Een gebouw of ander bouwwerk dat het Rijk beschermt omdat het van nationaal belang is, bijvoorbeeld om zijn schoonheid of cultuurhistorische waarde. Rijksmonumenten staan in het Rijksmonumentenregister. Wil je een rijksmonument wijzigen, ook aan het dak, dan heb je een omgevingsvergunning nodig. Wikipedia
Vergunningvrij bouwen ook: vergunningvrij, vergunningsvrij bouwen
Bouwen zonder omgevingsvergunning. Dat mag alleen als je bouwwerk onder de landelijke vrijstellingen uit het Bbl of de regels van het omgevingsplan valt, zoals onder voorwaarden een dakkapel aan de achterkant. Ook dan moet het voldoen aan de technische eisen van het Bbl, en bij een monument gelden de vrijstellingen vaak niet. Bron
Wederopbouwgebied ook: wederopbouwwijk
Een wijk of gebied uit de wederopbouw, de periode van de Tweede Wereldoorlog tot 1965 waarin oorlogsschade werd hersteld en in hoog tempo nieuwe wijken verrezen. De RCE selecteerde 30 wederopbouwgebieden van nationaal belang. Die zijn niet wettelijk beschermd, maar de gemeenten hebben afgesproken rekening te houden met hun kenmerkende kwaliteiten. Bron
Welstand ook: welstandstoets, welstandstoezicht, welstandseisen, redelijke eisen van welstand, welstandszorg
Welstand gaat over het uiterlijk van een bouwwerk: vorm, maat, materiaal en kleur, en of het in de omgeving past. De gemeente kan een bouwplan, zoals een dakkapel aan de voorkant, daarop toetsen. De regels staan in het omgevingsplan en zijn vaak uitgewerkt in een welstandsnota. Bron Wikipedia
Welstandsnota
Het document waarin de gemeente beschrijft waaraan het uiterlijk van bouwwerken moet voldoen, vaak per gebied en per soort bouwwerk, zoals dakkapellen. Sinds de Omgevingswet geldt een bestaande welstandsnota als beleidsregel bij het omgevingsplan. Bron

07 Begrippen

Bronnen en gegevens

3D BAG ook: 3DBAG
Een open dataset met 3D-modellen van alle gebouwen in Nederland, gemaakt door de BAG te combineren met hoogtemetingen uit het AHN. Daaruit is per pand onder meer af te leiden of het dak plat of schuin is en hoe steil de dakvlakken zijn. Bron
BAG ook: Basisregistratie Adressen en Gebouwen
De Basisregistratie Adressen en Gebouwen: de officiële registratie van alle adressen en gebouwen in Nederland, met onder meer het bouwjaar van elk pand. Gemeenten houden de gegevens bij en het Kadaster beheert de landelijke voorziening. Wikipedia
KNMI ook: Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut
Het Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut: het rijksinstituut voor weer, klimaat en aardbevingen. Het KNMI maakt de weersverwachting, waarschuwt bij gevaarlijk weer zoals zware windstoten en meet met weerstations onder meer wind, neerslag en temperatuur. Wikipedia
Rijksmonumentenregister ook: monumentenregister
Het register met alle rijksmonumenten van Nederland, beheerd door de RCE en online te doorzoeken. Staat een pand erin, dan is het een rijksmonument en gelden voor wijzigingen de regels voor rijksmonumenten. Wikipedia

Volgende stap

Wil je weten hoe jouw dak ervoor staat? We komen gratis kijken.

We komen geheel vrijblijvend langs voor een gratis dakinspectie en laten je met camerabeelden zien wat we zien. Daarna volgt de offerte, zonder verborgen kosten.

Bereikbaar ma t/m za tot 21:00 · spoed 24/7
  1. Gratis dakinspectie

    Vrijblijvend, met camerabeelden. Daarna volgt de offerte.

    Aanvragen
  2. Bellen

    Ma t/m za 08:00 – 21:00.

    085 - 109 7326
  3. Spoed

    Lekkage of stormschade? Bij spoed zijn we 24/7 bereikbaar.

    Wat te doen bij spoed